slon

Hello there, the angel from my nightmare...

KEEP HOLDING ON

Беларуска-ангельскі слоўнік слэнгавай лексікі
slon
[info]chris_gomel
Мультымедыя часопіс "34" на сваім апошнім дыску выпусціў беларуска-ангельскі слоўнік слэнгу, пакуль што ўнікальны і адкрыты для дапаўненняў і паправак: лістуйце на 34popis@gmail.com. Што з гэтага ўсяго атрымалася, можаце зацаніць тут: частка 1, частка 2

4asopopi3

Беларуская мова: невялічкі піяр
slon
[info]chris_gomel
Мультымедыя часопіс "34" падрыхтаваў новы дыск на тэму "Мова". Вельмі раю!
Для азнаямленьня - пару матэр'ялаў: пазіцыя беларускамоўных і тых, хто не прымае белмову як сродак зносінаў.

Размаўляй са мной па-беларуску

Прынцып ад-мовы

Усё зашыбісь
бля
[info]chris_gomel
За выключэннем, натуральна, маёй адзнакі па ангельскай.
Паставілі 6. Ну, дапусьцім: я не паўтарала граматыку.

Калі б не адно "але": было там адно з заданняў - перакласьці з ангельскай на зразумелую (рус/бел?!) пісьмова, а потым гэта ўсё зачытаць перад выкладчыкам, а ён будзе па ходу справы ставіць "палачкі" (памылкі) сабе на аркушы. І што б вы думалі: я напісала ўсё беларускаю, бо паўтары гады пытаньнеў на інглішы наконт беларускасці не ўзнікала, так, удакладнялі час ад часу словы, незразумелыя настаўніку, з дапамогай групы. Але на іспыце! На іспыце мне яна сказала: "Давай, хоть один раз в жизни переведи мне по-человечески, на русский!"

... Пасля гэтай фразы я хвілін сем чытала з запінкамі свой пераклад, сінхронна перакладаючы на расейскую, мяняючы ўсе канструкцыі і падзежы, недзе не магла знайсьці адразу адпаведніка - а там жа кожны гук важны! У гэтым заданні я наляпіла гору памылак, а ўсё астатняе ўжо пайшло пад адхон з тым жа настроем... Я ніколі ў жыцці так не запіналася ў адказ на пытаньне "Што для вас значаць сябры?", гэта проста жэсьць...

У выніку мне ўвогуле выйшла 4, але яна мяне пашкадавала і паставіла 6... І што тут дадаць, я паняцьця не маю... Выкладчыца з Расеі, беларускай ня ведае, працуе ў галоўным універы краіны. Пераздаць мне ніхто не дасі, бо станоўчая адзнака. Паплакаць мо?... 16 год вучыла - і наце :(

Запрадажны МТС
бля
[info]chris_gomel
... маскальская кантора шле людзям адпіскі наконт сэрвіса па-беларуску...

Першы ўрок :)
slon
[info]chris_gomel
... Правяла сёньня першы ўрок.
Трошкі ў шоку, але ўжо лепей. Чорт мяне яшчэ панёс за дзьве гадзіны да пачатка ўрока ў школу! Хадзіла хвалявалася па калідорах, уся такая мамзэль-вучыцелька... Жжжээсьць! :)))

А потым быў урок:
-  Ой, а ты новенькая?
- (яць!) Не, я новая настаўніца інфарматыкі!

Мой першы 7а быў файны і ненапружны: я нават не пасьпела спужацца!
- Як Ваша імя?
- Крысьціна.. ээ.. Станіславаўна
- А можна "спадарыня Крысьціна"?
- Можна, так будзе нават лепей!

Нешта ўнутры зьмянілася: адчуваю. Файна ;)

Маленькае сьвята
slon
[info]chris_gomel
Ледзь не забылася! Бо дзеля мяне ўжо гэта вельмі звычайна))))

Сёньня роўна год, як я размаўляю па-беларуску!

Адзін з лепшых год у жыцьці. Унікальны пакуль што для мяне год. Так дзіўна, што адзін раптоўны крок можа цалкам зьмяніць сьветапогляд і ўнутраны сьвет. Нажаль, роднай усё роўна дзеля мяне застаецца расейская. Але толькі доўгая практыка дазволіць мне ведаць беларускую гэтак жа дасканала, як родную=зробіць яе сапраўды маёй роднай.

Дарэчы, ў мяне было дзьве "6" у атэстаце: па фізкультуры і па беларускай мове. Хто б тады сказаў...))

Вытрымкі з дыялога
slon
[info]chris_gomel
... Гэта праблема, бо ў нас не Рассіруссія, а Беларусь, і тое, што нашуюінтэлігенцыю ўсю пусьцілі "пад нож" у канцы трыццатых і парадзіла восьгэтую вялічэзную колькасьць недалёкіх, якія лічаць, што размаўляць"по-русскі" - адзіна правільны варыянт. А беларускую прыціскаюць з усіх бакоў, хаця людзі, хоць на ёй і не размаўляюць, але любяць яе ў асноўным, і калі б стварыліся ўмовы ў дзяржаве, якія б вымагалі ад людзей веданьня беларускай, беларускамоўную адукацыю і як умова паступленьня на працу - людзі б вучылі! Я не раз чула такое ад сваіх сяброў! Але мова гнабіцца, лічыцца "няправільнай" і "быдляцкай" - ВОСЬ ГЭТА ПА-ВАШАМУ, КРУТА і БЕЗ ПРАБЛЕМ?!!

Пякуча: А я основную идею понял. А беларуский читаю впервые. Читал с изумлением.

Першы досьвед праваабароны
slon
[info]chris_gomel
Сёньня я падала скаргу ў свой РАУС наконт парушэньня канстытуцыйнага праву на карыстаньне дзяржаўнай беларускай мовай. Прыйшла ў АГіМ з заявай на імя начальніка РАУСа. Трэслася пад дзьвярыма і тэлефанавала з удакладняючымі пытаньнямі юрыстам. Бо калі хвалююся, магу ляпнуць не тое, што насамрэч маю на ўвазе. Тут вырашыла ўзброіцца па-поўнай.

Заходжу ў кабінет.
- Добры дзень, ....! У мяне ўзьнікла такая праблема і я б хацела яе з вамі як-небудзь вырашыць.
- ??? Что, простите?
- Я кажу, што ўзьнікла праблема. Справа ў тым, што мне было адмоўлена ў запаўненьні заяву для дазваляльнага запісу запаўняць беларускаю... А потым было адмоўлена ў беларускамоўным блянку. Аргументавалі тым, што гэта незаконна. А вы як лічыце, ці законны дзеяньні вашых супрацоўнікаў?
- (задавоооленая такая ўсьмешка і зьдзекліва-зацікаўленыя вочы. Мля, каго саджаюць у дзярж. органы??!!) Дело в том, что у нас таких бланков нет. Это государственно установленный образец, не мы их делаем.
- Я разумею. Але ці лічыце вы, што гэта нармалёва? Вы ж дзяржаўны орган і вы абавязаны мець усе дакумэнты і блянкі на дзьвюх дзяржаўных мовах! Калі вы ня ведаеце, то існуе рашэньне Канстытуцыйнага суда на гэты конт. Чалавек запатрабаваў беларускамоўныя мытныя дэклярацыі на мяжы, і цяпер на ўсіх мытнях уводзяцца формы гэтых блянкаў на дзьвюх мовах!
- (паўза) Простите, а вы где учитесь?
- Беларускі Дзяржаўны Унівэрсітэт
- Ясно. Ответьте мне на один вопрос: что-то кардинально поменяется, еслі вы заполните эту форму по-белорусски?
- Ведаеце, гэта для мяне прынцыпова.
- Всё, вопросов к вам больше нет. Попадаются нам такие... "Прынцыповыя"...
- Так вы зьбіраецеся ўвогуле гэтую форму беларускамоўную ўводзіць?
- Знаете, с 1 января этот штамп вообще отменят...
- Ну, ладна. Вось (кладу на стол скаргу), перадайце гэта свайму начальніку. Я спадзяюся, атрымаецца гэта вырашыць спакойна і без суда.

ПЕРАКЛАЛА!!!
бля
[info]chris_gomel

Пераклала я-ткі гэтую форму для падачы дакумэнтаў на дазваляльную пячатку на выезд! Заўтра мяне чакае паход да начальніка ОГіМа майго р-на з беларускамоўнай заявай, запоўненай беларускай мовай. Гэта на выпадак, калі ў іх ня знойдзецца сваёй ;) Спэцыяльна рабіла "адзін у адзін", таму, хто хоча далучыцца, карыстайцеся :) Каму патрэбны докаўскі варыянт, кідайце запыты, я вышлю на мыла.

PS. Падзякі [info]praletar  ды [info]iks_by  за моўныя кансультацыі ;)


Жупім па-беларуску!
slon
[info]chris_gomel

Трындим по-белорусски!        Жупім па-беларуску!

 
Здоров, чувак!
                                              Здароў, хватан/хватане!

Что за чувак, а?                                            Што за фацэт, га?

Как дела? Как житуха?                                Як маесься? Як жывоцьце?

Как учёба? - Нашёл, что вспомнить           Як вучыцца? - Не закідай ты мне пра гэта!

Достало/Вообще балдею!                            Зацерабіла/Чмурэю ўшчэнт!

Сечёшь в матане?                                        Цяміш у матусе/матане?

Как вам новый препод?                              Як вам новы выкладач?

Зверюга/Классный чувак (чувиха)!            Гіцаль/Лярва - Хвацкі(-ая) мужык/кабета!


Ізноў пра мову
бля
[info]chris_gomel
Сёньня пакуль чакала ў прыёмнай адной навучальнай установы на даведку, дзяўчыны, год 28, што гэтую даведку мне падпісвалі, адпальвалі:
- (1) Вы что, по-белорусски говорите? Оой, прикинь, я часто вот таких встречаю, один раз в транспорте такой парень симпатичный, молодой, но...такой, ну, он только по-белорусски... Так вот... как это он сказал... "пракампастите"?... "прокомпосьте?"
- (я) Пракампасуйце!
- О! Точно! "Пракампасуйце мне етат... квиточак!" Так прикольно!
- (2) Ой, а я вообще слушать не могу!!! Мне так не нравится!
- (я) (нейкі доўгі спіч не па гэтай тэме, проста па-беларуску)
- (2) Так, всё, дальше не надо, пожалуйста!... (і з вельмі кіслай мінай працягвае пісаць)

І так адказаць хацелася!!! Толькі што, я так і не прыдумала :(
Вось што такім казаць? "Быдла, Бог цябе пакарае?" ;)
Трындзец, адным словам.

Ненавіджу савооооок!!!!!!
будзе толькі так
[info]chris_gomel
... Сёньня я плакала.
Я ня ведаю, як гэта патлумачыць, гэта быў страшэнны парыў.
Справа ў тым, што сёньня я моцна-моцна адчула сябе іншапланецянінам, адчула сябе чужой сярод сваіх.

У мяне сёньня быў фантастычна яскравы дзень: на мае плечы ўскладзена адказнасьць правядзеньня першага майго сэмінара, праўда, я не галоўны арганізатар і нават не лектар на сэмінары, я проста адказная за яго правядзеньне. Не буду ўдавацца ў падрабязнасьці, але сэмінар для арганізацыі даволі істотны, з удзелам прадстаўнікоў адміністрацыі прэзідэнта (як дысцыплінуюць гэтыя абставіны! :)).

Я зараз вельмі стомленая.
Я бегала-закупала-ездзіла-дамаўлялася-прасіла-патрабавала-друкавала-выдумвала-раздрукоўвала-выбірала-чакала-сьмяялася-канцэнтравалася-самаарганізоўвалася-ініцыятывіла-усьміхалася-бачыла ўсьмешкі-лічыла грошы-запісвала-лічыла пакупкі-думала-ацэньвала-насіла цяжар-даганяла транспарт-бегала па лесьвіцы-галадала-галадала-галадала...

А прымусіла мяне расплакацца адна-адзіная акалічнасьць: калі я прыйшла дамаўляцца наконт абеда для групы ў адзін саўковы-саўковы рэстаран у цэнтры горада: мала таго, што я чакала 45 (!) хвілін адміністратарку рэстарана, хаця мы папярэдне дамовіліся аб сустрэчы, дык потым замест яе прыйшоў нейкі жлоб, які з парога мяне абсёк: "Ой, вот только давайте по-русски! Не люблю белорусский..." "Вы хіба не разумееце? Мне проста будзе даволі складана..." "Нет, я понимаю... Просто не люблю этот язык... Сразу ассоциации: БНФовец!" "Проста каб любіць мову, трэба яе ведаць, я ж з вамі не на скаверканай расейскай размаўляю! Трэба кніжкі чытаць..." А калі я ўжо ўсё ўладкавала і выйшла... Я проста расплакалася. Таму што ў мяне ПРОСТА НЕ ЎКЛАДАЕЦЦА Ў ГАЛАВЕ існаваньне ВОСЬ ТАКІХ мудакоў на нашае гаротнае зямлі... Напэўна, гэта іх прэзідэнт... Напэўна, ён будзе ў нас, пакуль сярод нас будуць такія індывіды з ТАКІМ стаўленьнем да СВАЙГО.

ГУРА!
slon
[info]chris_gomel
Я паступіла ў Беларускі Калегіюм на журналістыку!!!!!!!
... гэта проста шчасьце нейкае! :)))

Любыя сябры!
slon
[info]chris_gomel
Чытайце на здароўе!

Аняменьне. З хронікі зьнішчэньня беларускае мовы. Для тых, хто не ў тэме :)
... Зычу плёну!

Моўны казус
бля
[info]chris_gomel
Са мной адбыўся цікавы казус.
Я нават і ня ведаю, як гэта ўсё ўспрымаць. Я збянтэжана не на жарт.

Цяпер я пачынаю разумець праблему перавода сістэмы адукацыі (ды хай сабе і толькі вышэйшай!) на родную мову. Ведаеце, што будзе, калі зараз выдаць закон аб пераходзе на беларускамоўнае выкладаньне? Будзе росквіт трасянкі. Пры чым такой трасянкі, змагацца зь якой потым будзе неверагодна складана. Таму што ўзровень нашае беларускае мовы на цяперашні час вельмі і вельмі журботнае. Яна ёсьць! Але скажыце мне зараз ЯКУЮ з варыяцый мы мусім лічыць САПРАЎДНАЙ, СПРАДВЕЧНАЙ роднай нашай мовай??! Тарашкевіцу? Наркамаўку? Лацінку? Самы_апошні_варыянт_ад_Лукі?


Дык вось, я прыйшла да высновы, што праблема гэтая не проста істотная, яна адна з найістотнейшых для нас з вамі на дадзены момант! Наркамаўка зараз лічыцца афіцыйнай - але вось заўчора я сутыкнулася з наркамаўкай твар у твар... Гэта ж груба кажучы знявечаная расейская! Але яна самая распаўсюджаная зараз (школкі, афіц. дакумэнты). Тарашкевіца - прыгожа, не_па-расейску, але правілы ведаюць далёка ня ўсі, з нязвычкі чытаецца яна складана, чапляе сваімі бясконцымі мяккімі знакамі... Лацінка? Гэта ўжо крайнасьць, беларускі моўны маргіналізм, плюс - несхаваная арыентацыя на Захад, цяжкая для візуальнага ўспрыманьня. Далёка не ўсе беларусы ведаюць лацінскі алфабэт. Ну, а пра апошнія моўныя карэкцыі "звыш" нават і казаць прыкра...

Наконт наркамаўкі. У нас ёсьць выкладчык на фізфаку. Спадар Сташкевіч. На першай яго лекцыі я не прысутнічала, але мне казалі, што ён нешта казаў пра тое, як істотна выкладаць ва ўнівэрсітэце беларускаю, плюс нейкія там "засвабодныя" ноты гучалі... Але гэта толькі чуткі. А вось у пятніцу мне выпала "шчасьце" прысутнічаць на яго беларускай лекцыі, першай сваёй беларускай лекцыі ўвогуле. Задавальненьне нулевое. Чаму? Паспрабую патлумачыць. Справа ў тым, што з аднаго боку, мне было значна прасьцей успрымаць інфармацыю, запісываць дык тым больш, я ўсё добра разумела, бо ўвесь свой час выдаткоўвала не на разумовы пераклад, а на разуменьне. Гэта, безумоўна, вялікі плюс. Але... мне паўтары гадзіны рэзалі слых яго моўныя памылкі, ягоныя русізмы і недарэчнасьці. Я нават сьпіс склала! Хацела падыйсьці да яго, запытаць, чаму вось так, а не па-нармальнаму... Але вырашыла пакуль пачакаць. Проста ня ведаю, што яму сказаць. Ну, папраўлю я пару ягоных словаў. А ён запытае: "А адкуль у вас такі варыянт перакладу?" І што я скажу? Я сама карыстаюся рознымі слоўнікамі, над кожным словам думаю, раюся з сябрамі-фізікамі, выбіраю найслушнейшы варыянт для сваіх канспэктаў - а потым вось так проста прыходзяць вось такія, як ён - і паўтары гадзіны паўтараюць "скорасьць" замест хуткасьць і "сячэньне" замест "сечыва". Я ў шоку проста!

Сьпіс памылак на лекцыі:

выпрамяненьне замест выпраменьваньне
важнае замест істотнае
частата замест часьціня
скорасьць замест хуткасьць
сячэньне замест сечыва
пад дзеяньнем замест пад уплывам
саўпадаюць замест супадаюць
дабаўляе замест дадае
размернасьць замест памернасьць
адносіна (отношение а к б) замест стасунак
робім вывад замест робім вынік
дадатная (?? положительная) замест станоўчая, хаця тут пытаньне...
граніцы замест межы
раздзел 2 замест частка 2
пучок - ??
рэальнасьць замест рэчаіснасьць
скачок замест скок
агібальная замест агінальная
разварачваем замест разгортваем

UPD. Cпадарства, я зразумела, што РОБІМ ВЫСНОВУ, можна болей не пісаць на гэты конт!

"Той бок, дзе вецер", В.П. Крапівін - пераклад на беларускую
slon
[info]chris_gomel

 Глава першая

 

 

   Пра тое, што Генка тры дні запар не хадзіў на заняткі па ангельскай мове, бацька дазнаўся выпадкова, перад самым ад’ездам.  З гарачкі ён закаціў сыну такую аплявуху, што ў таго нават заказытала ў носе. Генка адскочыў у кут, прыціснуўся спіной да сьцяны і падрыхтаваўся крыкнуць, што хай хоць заб’юць, а толку ўсё адно ня будзе, таму што...

   Але бацька слухаць не стаў. Рвануў з вешалкі дажджавік, ускінуў на сьпіну заплечнік і шагнуў за дзьверы, сказаўшы на разьвітаньне:

   - Не перайдзеш у шостую – здзяру шкуру!

   Маці паглядзела на Генку доўгім позіркам, уздыхнула і пайшла праводзіць бацьку. Бразнулі дзьверы.

  



Буду па магчымасьці выкладаць па главе на дзень. Прадмова ўжо была. Карэктуйце бэта-вэрсію! :)


Вылазка ў горад
slon
[info]chris_gomel
Ну вось, антыбіётыкі дзейнічаюць бездакорна: я зноў функцыяную!
Зуб крыху ные і сплю я ўсё роўна пад барлангінам, але гэта ўжо можна стрываць.
  • Сёньня развіртуалілася з [info]eupho  (наколькі я зразумела!) і з [info]zukerby . Абодва цудоўныя, з абодвума па справе :) Блін, вось усё ж трэба хоць раз на нейкую ЖЖ-тусоўку схадзіць, ці мо самой заладзіць?...
  • Зараз засяду за Flash - дыстрыбутыў, кнігі электронныя, а цяпер яшчэ і папяровы самавучак ё - ну проста ўжо не адкруціцца мне! ;)))
  • Учора вучыла польскую з пласьцінкай і падручнікам - супэр! Тэхнікай задаволеная.
  • Сёньня ў горадзе на дзіва сьпякотна. Дзіўнае ў Менску надвор'е - 20 градусаў на тэрмометры гэта абсалютна абстрактнае паняцьце... Можна задубець, а можна і наадварот!...
  • Вельмі багата цяжарных жанчын! Ну проста кожная трэцяя!!! ... Чакаем бэбі-бума і эканамічнага крызісу адначосава?!
  • А яшчэ мяне сёньня прынялі за польку. Нават крыўдна крыху. І не ўпершыню ўжо! Ну чаму людзі не ітэндыфікуюць сваёй мовы?!...





Моўнае пытаньне
slon
[info]chris_gomel
Складаецца беларускі кампутарны слоўнік!

Думкі ўслых
slon
[info]chris_gomel
Раней я была вельмі эгаістычнай.
Я любіла быць выбітнай, любіла ўмець нешта такое, што ня ўмее ніхто, ці валодаць чым-небудзь гэткім, але галоўнае, каб гэта было нечым своеасаблівым, унікальным, незвычайным.
Цешыла самалюбства.
Падабалася гэтае пачуцьцё - быць асаблівай.

Зноў жа: стала беларускамоўнай. Навошта? Што мяне пацягнула зрабіць такі крок? Зараз калі просяць размаўляць па-расейску, я не магу ўжо вось так проста вярнуцца да той мовы, на якой размаўляла 20 год дагэтуль... І я не лічу гэта недахопам. Мне гэта прыемна. "Як гэта будзе па-расейску?" - гэная фраза салодкая на смак!...

... І я больш не радуюся так моцна, што гэта "выбітна". Не той кантэкст. Мне вельмі прыемна, калі я сустракаю беларускамоўнага чалавека. Мне вельмі прыемна, калі такіх "выбітных", як я навокал большае. Эгаізм зьнік. Напэўна, гэта і называецца нацыянальным самавызначэньнем.

(no subject)
slon
[info]chris_gomel
Што думаеце? Мне абодва падабаюцца, толькі я лічу, што ў мове ПРЫДУМЫВАЦЬ словы наўмысна - гэта неяк пошла... Словы САМІ нараджаюцца ў народзе, самі па сабе, гэта нельга афішыраваць, гэта неяк... ну, інтымна, ці што?...

"Два словы з канфэренцыі Някляева:
"словасвет, прыдуманым Дранько-Майсюком, па-беларуску значна больш натуральна, больш утульна карыстацца, чым словам інтэрнет. Як і словам далькажык замест слоў мабільнік ці сотавік."

Ці прыжывуцца?


вось адсюль... ад [info]kaciarynka